1. Bệnh lao và những tác hại của bệnh

Bệnh lao là bệnh lý hình thành bởi sự xâm nhập của vi khuẩn lao, chúng có thể len lỏi vào cơ thể tấn công nhiều cơ quan như: phổi, xương, thận, khớp, não… Những dấu hiệu nhận biết bệnh có thể bao gồm: khó thở, đau ngực, sốt, mệt mỏi, sút cân, khó nuốt…

Bệnh lao nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể dẫn tới:

- Những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng tới sức khỏe: suy tim, nhiễm trùng máu, suy hô hấp, tử vong…

- Nguy cơ lây nhiễm cho những người xung quanh bởi đây là bệnh truyền nhiễm nhanh và nguy hiểm.

2. Đâu là những thực phẩm bệnh nhân lao cần tránh?

Đối với bất kì bệnh lý nào, chế độ ăn uống thường đóng vai trò rất quan trọng trong tăng cường sức khỏe và hỗ trợ điều trị bệnh. Với bệnh lao phổi cũng như vậy, bệnh nhân có chế độ ăn khoa học và hợp lí có thể giúp đem đến những lợi ích thiết thực.

2.1 Nhóm thực phẩm người bệnh lao nên kiêng

- Đồ ăn cay nóng khiến bệnh nhân ho nhiều, khó chịu: bột ớt, ớt, hạt tiêu, gừng…

- Đồ uống có chất kích thích: trà đen, nước có gas, thuốc lá, rượu.

- Những thực phẩm có hàm lượng đường cao: đường, đồ ngọt, bánh kẹo… Bởi đường có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, người bệnh vẫn có thể sử dụng những nên kiểm soát số lượng vừa phải để cân bằng dinh dưỡng.

Người bệnh lao nên hạn chế đồ chiên xào, dầu mỡ

​

Sữa chua và các loại thực phẩm lên men rất tốt cho hệ tiêu hóa và ngăn ngừa nhiễm trùng

2.2. Nguyên tắc ăn uống cho bệnh nhân lao

Bệnh nhân lao trong quá trình điều trị nên có một chế độ ăn đặc biệt và được xây dựng cụ thể để có thể phục hồi sức khỏe nhanh chóng. Những thực phẩm bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể nên được bổ sung nhiều thay vì những thực phẩm kích thích.

Trong đó cần lưu ý về nguyên tắc ăn uống cho bệnh nhân lao như sau:

- Tránh xa các món ăn được chế biến cay nóng, chiên xào

- Chia bữa chính thành nhiều bữa nhỏ để hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn

- Không kiêng hoàn toàn nhóm thực phẩm nào mà nên phân bổ đều các nhóm thực phẩm để cân bằng dinh dưỡng

- Theo dõi tình trạng sức khỏe sau khi nạp vào cơ thể một lượng thức ăn nhất định.

3. Những thực phẩm tốt cho người bị bệnh lao

3.1. Những thành phần dưỡng chất nên bổ sung cho bệnh nhân lao

- Vitamin D: giúp hấp thụ canxi và phosphorus để xây dựng xương, bệnh nhân lao dễ thiếu vitamin D nên cần bổ sung hàm lượng vitamin D

- Vitamin C: tăng cường hệ thống miễn dịch và hấp thụ sắt từ cam, cà chua, táo, kiwi, dâu tây…

- Khoáng chất sắt: tạo hồng cầu, cung cấp oxy cho cơ thể từ: thịt đỏ, gan, trứng, rau xanh, đậu…

- Khoáng chất canxi: xây dựng xương và răng để cơ thể chắc khỏe từ: cá, trứng, sữa, đậu…

Trong đó, những món ăn giúp bệnh nhân lao tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch bao gồm:

- Nhóm thực phẩm chứa protein vừa phải: lao là bệnh nhiễm trùng bởi vi khuẩn nên cần bổ sung protein để tăng cường sức khỏe, chống lại bệnh tật

- Rau xanh và hoa quả: giảm táo bón, hỗ trợ tiêu hóa, bổ sung vitamin và khoáng chất

- Sữa chua và các loại thực phẩm lên men: tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể, tốt cho tiêu hóa và ngăn ngừa bệnh nhiễm trùng.

3.2.Những nhóm thực phẩm giúp cải thiện triệu chứng bệnh lao

Có những loại thực phẩm có tác dụng làm giảm bớt các triệu chứng cho người bị lao. Cụ thể, để giúp hạn chế nồng độ axit trong cơ thể, bệnh nhân lao nên bổ sung những thực phẩm có tính kiềm cao như:

- Các loại rau xanh: đậu xanh, măng tây, rau muống, cải thìa, bông cải xanh…

- Các loại trái cây tốt cho người bệnh lao như dưa hấu, chuối, xoài, kiwi…

- Các loại sữa, nước chanh tươi…

Bệnh nhân cũng cần tránh những thực phẩm có tính axit cao hoặc những thực phẩm chứa cafein, nicotine… Đồng thời cần bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước và tập thể dục đều đặn, phù hợp để hỗ trợ điều trị. Tốt nhất, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ ăn khoa học.

Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên bổ sung các thực phẩm có nhiều chất chống oxy hóa để tăng cường hệ miễn dịch bao gồm:

– Những loại rau xanh: rau chân vịt, cải bó xôi… chứa hàm lượng vitamin và các loại khoáng chất tốt cho sức khỏe

– Các loại trái cây giàu vitamin C gồm táo, cam, chanh, nho, dâu tây, kiwi… để tăng cường hàm lượng collagen có trong cơ thể

– Các loại hạt có lợi cho sức khỏe như hạt chia, hạt óc chó, hạt lanh… chứa nhiều chất chống oxy hóa và nhiều omega-3 để giảm triệu chứng viêm

– Những thực phẩm chứa nhiều chất xơ như: gạo lứt, bánh mì nguyên cám… để cân bằng đường huyết và giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Hi vọng những thông tin về thực phẩm người bệnh lao nên kiêng trên đây có thể hỗ trợ người bệnh phần nào trong quá trình điều trị. Nếu được chăm sóc đúng cách, hệ miễn dịch cùng sức đề kháng được tăng cường sẽ giúp người bệnh giảm triệu chứng lao, điều trị bệnh hiệu quả hơn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. CDC (2023) Tuberculosis and alcohol use.
2. Indian Journal of Tuberculosis (2022) Nutrition for tuberculosis patients.
3. Journal of Clinical Tuberculosis and Other Mycobacterial Diseases (2023) Drug interactions in tuberculosis treatment.
4. WHO (2023) Guidelines for treatment of tuberculosis.
5. WHO (2023) Nutrition and tuberculosis.

Văn Ba